कॉम्प्युटर ऑपरेटर आणि प्रोग्रामिंग असिस्टंट (COPA) हा 1 वर्षाचा, NSQF लेव्हल 4 आयटीआय ट्रेड आहे, जो संगणक संचालन, प्रोग्रामिंग आणि आयटी सपोर्टवर आधारित आहे. या कोर्समध्ये प्रवेश घेण्यासाठी उमेदवार 10वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. यात MS Office, JavaScript, डेटाबेस मॅनेजमेंट आणि सायबर सुरक्षा शिकवली जाते, ज्यामुळे विद्यार्थी डेटा एंट्री ऑपरेटर किंवा आयटी असिस्टंट म्हणून काम करण्यास तयार होतात.
आयटीआय COPA कोर्सचे मुख्य घटक:
- कालावधी आणि रचना: 1 वर्ष, 2 सेमिस्टरमध्ये विभागलेले, साधारणपणे 1600 तासांचे प्रशिक्षण असते.
- मुख्य अभ्यासक्रम: संगणकाचे मूलभूत ज्ञान, ऑपरेटिंग सिस्टीम (Windows/Linux), MS Office (Word, Excel, PowerPoint), बेसिक HTML आणि CSS, JavaScript, नेटवर्किंग संकल्पना, सायबर सुरक्षा आणि Tally.
- पात्रता: 10वी उत्तीर्ण (किमान वय सामान्यतः 14 वर्षे).
- प्रमाणपत्र: DGT (Directorate General of Training) कडून दिले जाणारे राष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त नॅशनल ट्रेड सर्टिफिकेट (NTC).
करिअर संधी आणि नोकऱ्या:
- डेटा एंट्री ऑपरेटर / कॉम्प्युटर ऑपरेटर: सरकारी किंवा खाजगी क्षेत्रात डेटा एंट्री आणि प्रशासकीय कामे करणे.
- प्रोग्रामिंग असिस्टंट: सॉफ्टवेअर डेव्हलपरना कोडिंग आणि डॉक्युमेंटेशनमध्ये मदत करणे.
- आयटी सपोर्ट तंत्रज्ञ: हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर समस्या सोडवणे.
- वेब डिझायनर: साध्या वेबसाइट्स आणि वेब अॅप्लिकेशन्स तयार करणे.
- स्वयंरोजगार: सायबर कॅफे चालवणे किंवा संगणक शिक्षण देणे.
पगार अपेक्षा:
सुरुवातीच्या स्तरावर खाजगी कंपन्यांमध्ये मासिक ₹12,000 ते ₹25,000 पर्यंत पगार मिळू शकतो, जो स्थान आणि कौशल्यावर अवलंबून असतो.
उच्च शिक्षण आणि अप्रेंटिसशिप:
COPA कोर्स पूर्ण केल्यानंतर उमेदवार अप्रेंटिसशिप प्रशिक्षण (NAC) करू शकतात किंवा संगणक विज्ञान/अॅप्लिकेशनमध्ये डिप्लोमा करू शकतात, किंवा ITI प्रशिक्षक होण्यासाठी Craft Instructor Training Scheme (CITS) मध्ये प्रवेश घेऊ शकतात.